سقوط رژیم طالبان فرصت بی نظیری را برای بازسازی افغانستان بمیان آورد. کمک ها به شکل گسترده ای کشور را تحت پوشش قرار داد با این هدف که زیر بناها، نهادهای کشوری، تلاش ها برای ایجاد انکشاف و آوردن دموکراسی ، حاکمیت قانون و حقوق بشر در کشور دوباره تجدید گردد. با این حال، بعد از گذشت چهار سال تلاش، دولت و اقتصاد افغانستان هنوز هم به کمک جهانی متکی است، و به طور روز افزونی بر قاچاق مواد مخدر و اقتصاد نامشروع وابسته می گردد. بر علاوه، اثرات سیاست های انکشافی، با افزایش فساد، اهمیت خود را از دست داده است. گزارش های اخیر بانک جهانی از رشد بطی و تهدیدی که فساد برای بی ثباتی صلح نا پایدار موجوده ایجاد میکند، حکایتگر است. هم چنان،شفافیت بین المللی Transparency International افغانستان را در میان کشورهای که دارای سطح بالای فساد می باشند ،قرار داده است.

کنفرانس فبروری 2006 لندن که معاهده افغانستان را در پی داشت، انعکاس دهنده تمایل قوی دولت افغانستان و جامعه بین المللی برای ادامه بازسازی کشور است. این معاهده با عبارات قوی بیان گر تعهد و ضرورت " مبارزه با فساد و تضمین شفافیت و حسابدهی عامه " است. بر علاوه ، این معاهده هم چنین بیان گر این نکته است که " دولت افغانستان به شکل سریع ظرفیت خود را گسترش خواهد داد. و هم چنین اشخاص حرفه ای لایق و شایسته را در خدمات عامه استخدام خواهد نمود؛ و در تمام سطوح حکومت اداره ای موثر،حسابده و شفاف ایجاد خواهد کرد، و اقدامات قابل ملاحظه ای در جهت مبارزه با فساد اداری روی دست خواهد گرفت".

اینها انکشافات سیاسی مهم و جدیدی در افغانستان می باشند،زیرا مبارزه با فساد، گذشته از این، به عنوان اولویتی در بازسازی افغانستان نبوده است. با این حال، تبدیل تعهدات لفظی مذکور به اجراآت محسوس و محکم ،چالشی را هم در مقابل دولت افغاستان وهم جامعه جهانی ایجاد می نماید. حکومت هیچ یک سیاست ضد فساد اداری را دارا نمی باشد و نه هم تصمیم دارد تا ترتیبات نهادینه شده ای را در برنامه آینده خود در مورد حسابدهی و درستکاری روی دست داشته باشد. و جامعه جهانی اخیراً آغاز به انجام برنامه های واضح مبارزه با فساد نموده و برنامه های شفافیت را روی دست گرفته است. برای اولین بار،برنامه " مبارزه با فساد نیاز به ارزیابی دارد" که برای دریافت ریشه های فساد طرح شده بود در سال 2004 توسط برنامه انکشافی ملل متحد به انجام رسید.

واقعیت بدتر دیگر این است که سطح معلومات،تحقیق و فهم از پدیده فساد بسیار پائین می باشد و کارشناسی تخصصی روی این موضوع در افغانستان بسیار نادر است. در کنار ابزار حکایوی ، شواهد کمی در مورد فساد وجود دارد. خطراتی که عمده به نظر می رسد که از مقادیر زیاد کمکها، اقتصاد بزرگ مواد مخدر که در تلاش است تا بخاطر اهداف خود دولت را تحت تاثیر خود بیاورد، صحنه متحرک سیاسی د ر یک اداره نا منظم و هنوز هم موقت ، که کنترلی بر ساحات وسیع کشور ندارد و تحت مالکیت مالکین قوی سیاسی مختلف است یا اینکه آنها هنوز در جنگ می باشند،ناشی میگردد. شناخت منابع فساد، داشتن ظرفیت برای بالا بردن درشفافیت در پروسه بازسازی افغانستان و محدود ساختن فاکتورهای بی ثبات کننده به شکل فوری مورد نیاز اند، تا اینکه کوشش ها برای بازسازی هم چنان حفظ گردند و از استراتیژی های گمراه کننده و غلط پیش گیری به عمل آید.

این وضعیت نیاز درک و فهم از اشکال و ظواهر فساد را در افغانستان روشن می سازد، تا اینکه راه حل هائی طراحی و مورد اجرا گذاشته شوند که با خصوصیات افغانها در مطابقت باشد. فهم درست و واضح از انواع مختلف فساد در افغانستان ( که شامل بازی گران هم ملی و هم بین المللی می شود) به عنوان یکی از قدم های جدی و اولیه برای مبارزه با فساد می باشد. گزارش" نیاز به آفرینش اطلاعات و کار تحلیلی است " با در نظر داشت این مشکل پیشنهاد می کند که " ترمیم های " سریع یا به شکل ساده کاپی کردن اقدامات سایر کشورها به پیشرفت های مفیدی نخواهد انجامید. هم چنین استفاده از پروژه های آگاهی دهی که در کشور قابل اجرا نباشند ، ممکن است برای مبارزه با فساد غیر مثمر باشند. ظرفیت سازی خود نهادها و افغانها با این هدف که دارای ظرفیت بیشتر تحلیل شده و استراتیژی ها، میکانیزم ها و سیاست های بلند مدت را به منظور تشخیص نیاز برای افزایش شفافیت بدست آورند، به نظر می رسد که اقدامی مناسب تر باشد. بنا بر وسعت کاری که باید انجام شود ، در کشوری که مردم آن تمام امیدهای شان را در چهار سال گذشته غیر قابل اجرا دیده اند ، مهم است که " انتظارات به شکل محتاطانه بر آورده شوند". خطرات با لا است، طوریکه مشروعیت اقدامات ضد فساد می تواند به زودی " ربوده شود" و بنا بر این واژگون گردند،یا بد تر از آن،اطمینان از قبل ضعیف نسبت به نهادهای عامه می تواند زیر سوال برود. سیاست مباحثه بین بازیگران ضرورت به توجه دارد.

در سایه این پس منظر است که نگاه شفاف به افغانستان با هدف " بلند بردن شفافیت، حسابدهی و درستکاری در افغانستان بوسیله تحقیقات با پالیسی ، رشد ابزار آموزشی و تسهیلات پالیسی مباحثه ایجاد گردیده است."

صفحهء اصلی
اخبار
انتشارات
رهنمای اداری


 

طرح و دیزاین توسط زیستاند ـ تمام حقوق محفوظ است